รู้ทันโรคราน้ำค้างและวิธีป้องกันด้วยชีวภัณฑ์

รู้ทันโรคราน้ำค้างและวิธีป้องกันด้วยชีวภัณฑ์

ช่วงปลายปีนี้เป็นช่วงที่มีอากาศแปรปรวน อากาศหนาวเย็นและมีฝนตกชุก หนึ่งในโรคที่พบเห็นได้บ่อยและสร้างความเสียหายให้พืชตระกูลแตง คือ โรคราน้ำค้าง (Downy Mildew) ซึ่งโรคสำคัญที่สร้างความเสียหายให้ผลผลิตในพืชตระกูลแตงหลายชนิด เช่น แตงโม แตงกวา แตงไทย ฟัก แฟง ฟักทอง บวบ และมะระ  

นอกจากนี้ในสภาพแวดล้อมเหมาะสมโรคสามารถระบาดอย่างรวดเร็ว ดังนั้นในช่วงที่มีฝนตกชุก ความชื้นในแปลงสูงเกษตรกรจึงควรมั่นสำรวจแปลง เพื่อจะได้ป้องกันกำจัดโรคได้อย่างทันท่วงที

มีสาเหตุของโรค เกิดจากเชื้อรากลุ่ม Oomycete ชื่อ Pseudoperonospora cubensis

อาการของโรค เชื้อราสาเหตุโรคนี้สามารถเข้าทำลายพืชได้ตั้งแต่พืชยังเล็ก ไปจนถึงระยะเก็บเกี่ยว

- ระยะต้นกล้า (7–20 วันหลังปลูก) เชื้อเริ่มเข้าทาง ใบเลี้ยงและใบจริงใบแรก สังเกตเห็นใบมีจุดเหลืองซีดเล็กๆ ไม่ชัดเจน ใต้ใบเริ่มมีผงสีเทาจางๆ (สปอร์) ซึ่งอาจส่งผลให้พืชชะงักการเจริญเติบโต

- ระยะเจริญทางลำต้นและใบ (แตกเถา / 20-35 วัน) เป็นระยะที่พบการเข้าทำลายมากที่สุด จะสังเกตเห็นจุดเหลืองบนใบขยายเป็น ปื้นเหลี่ยมตามเส้นใบ พื้นที่ใบลดลง ทำให้การสังเคราะห์แสงลด เถาเลื้อยช้า ใบใหม่เล็ก การติดดอกในระยะถัดไปลดลง

- ระยะออกดอก-ติดผลอ่อน (35-55 วัน) การผสมเกสรไม่สมบูรณ์ ผลติดน้อย ผลอ่อนหลุด ขนาดผลเล็ก ไม่สม่ำเสมอ

- ระยะขยายผล-ใกล้เก็บเกี่ยว (55 วันขึ้นไป) ระยะนี้ใบจะขยายใหญ่เต็มที่และพืชต้องส่งสารอาหารไปเลี้ยงผล จากมีการเข้าทำลายจะทำให้พืชทรุดโทรมอย่างรวดเร็ว ผลไม่โต น้ำหนักลด คุณภาพผลต่ำ ความหวานลด

การป้องกันกำจัด

1. ควรปลูกพืชให้มีระยะห่างพอสมควร ไม่เบียดแน่นจนเกินไป

2. ไม่ควรให้แปลงมีความชื้นมากเกินไป หลีกเลี่ยงการลดน้ำบนใบพืช

3. ใช้ เจน-แบค (บาซิลลัส ซับทิลิส สายพันธุ์ บีเอ็ม-01) สำหรับป้องกันก่อนการเกิดโรค อัตรา 100 กรัม ใช้ร่วมกับสารจับใบ เบน-ดิกซ์ อัตรา 3-5 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร ฉีดพ่นบนต้นทุกๆ 5-7 วัน หากพบการระบาดสามารถใช้ร่วมกับสารเคมีตามที่หน่วยราชการแนะนำ เช่น เมทาแลกซิล 25% WP หรือ แมนโคเซบ 80% WP โดยพ่นให้ทั่วทั้งด้านบนใบและใต้ใบ

เรียบเรียงข้อมูลโดย หนึ่งฤทัย ไหมพรหม

Núñez-Palenius, H. G., Orosco-Alcalá, B. E., Espitia-Vázquez, I., Olalde-Portugal, V., Hoflack-Culebro, M., Ramírez-Santoyo, L. F., Ruiz-Aguilar, G. M. L., Cruz-Huerta, N., & Valiente-Banuet, J. I. (2022). Biological Control of Downy Mildew and Yield Enhancement of Cucumber Plants by Trichoderma harzianum and Bacillus subtilis (Ehrenberg) under Greenhouse Conditions. Horticulturae, 8(12), 1133. https://doi.org/10.3390/horticulturae8121133

https://extension.umn.edu/disease-management/downy-mildew-cucurbits

https://extension.umd.edu/resource/downy-mildew-basil-home-garden/