ป้องกันก่อนสาย “โรคเอ๋อในสับปะรด”

ป้องกันก่อนสาย “โรคเอ๋อในสับปะรด”
สับปะรด ชื่อวิทยาศาสตร์ Ananas comosus เป็นพืชในวงศ์ Bromeliaceae เป็นพืชล้มลุกชนิดหนึ่งที่มีต้นกำเนิดมาจากบริเวณทวีปอเมริกาใต้ ลำต้นมีขนาดสูงประมาณ 80-100 เซนติเมตร การปลูกสามารถปลูกได้ง่ายโดยการฝังกลบหน่อหรือส่วนยอดของผลที่เรียกว่า จุก เปลือกของผลสับปะรดภายนอกมีลักษณะคล้ายตาล้อมรอบผล เป็นผลไม้เขตร้อนที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจ
โรคเอ๋อ หรือ โรคเหี่ยวในสับปะรด
สาเหตุของโรคเอ๋อ หรือ โรคเหี่ยวในสับปะรด คือเชื้อไวรัส Pineapple Mealybug Wilt-associated Virus

ลักษณะอาการของโรค อาการเริ่มแรกเกิดกับระบบรากก่อน โดยรากจะไม่มีการสร้างเซลล์ส่วนปลายราก ชะงักการเจริญเติบโต ต่อมาเนื้อเยื่อส่วนรากจะเน่า หลังจากนั้นจะแสดงอาการทางใบ คือ ใบจะอ่อนนิ่ม มีสีเขียวอ่อนหรือสีเหลือง ปลายใบแห้งเป็นสีน้ำตาลจนถึงสีแดงลามสู่โคนใบ ต่อมาต้นเหี่ยวและแห้ง จะแสดงอาการชัดเจนหลังจากบังคับออกดอก ผลสับปะรดจะไม่พัฒนา มีขนาดเล็ก ไม่สามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตได้
การแพร่ระบาด โรคเหี่ยวของสับปะรดมีเพลี้ยแป้งเป็นพาหะนำเชื้อไวรัสสู่ต้นสับปะรด โดยจะดูดกินน้ำเลี้ยงจากต้นสับปะรดที่เป็นโรคเหี่ยวสู่ต้นที่ปกติในรูปแบบการกระจายตัวแบบวงกลม มีการขยายจากจุดกลาง (ต้นเกิดโรค) แล้วค่อยๆลุกลามไปเรื่อยๆ โดยมีมดเป็นตัวการนำเพลี้ยแป้งสู่ต้นอื่นๆ เชื้อไวรัสจะเข้าฟักตัวอยู่ในต้นสับปะรดและจะแสดงอาการเมื่อสับปะรดอ่อนแอ หรือสภาพแวดล้อมเหมาะสม

แนวทางการป้องกัน
- ทำความสะอาดแปลงปลูกกำจัดวัชพืชภายในแปลงปลูก
- ตรวจสอบดูแปลงสับปะรดเสมอหากพบต้นที่แสดงอาการของโรคต้องรีบเก็บทำลายทันที
- กำจัดแหล่งวัชพืชข้างเคียง เพื่อทำลายพืชอาศัย (host plant) ซึ่งเพลี้ยแป้งใช้เป็นแหล่งอาหาร
- อุปกรณ์เครื่องมือการเกษตรที่ใช้ในแปลงปลูกจำเป็นต้องทำความสะอาดและตรวจสอบการปนเปื้อน/ติดมาของเพลี้ยแป้ง
- น่อพันธุ์ จุก ต้องได้จากแหล่งที่ปลอดโรค และทำการจุ่มสารป้องกันกำจัดก่อนปลูก
- ข้อแนะนำการใช้ชีวภัณฑ์ป้องกัน ดังนี้ คัดหน่อก่อนปลูก แช่ด้วยบิว-เวอร์ ระหว่างการเจริญเติบโต เพื่อการกระตุ้นภูมิคุ้มกันโรค แนะนำพ่น ไคโตซาน แม็กซ์ อัตรา 2 กรัม ต่อ น้ำ 20 ลิตร ทุก 10 วัน

เรียบเรียงข้อมูลโดย: อภิศรา รอบคอบ

ขอบคุณข้อมูลจาก :
Kishore et al., (2018) Mealybug Wilt of Pineapple and Associated Viruses. Horticulture2018,4,52
กลุ่มอารักขาพืช สำนักงานจังหวัดตราด (2560, มีนาคม). โรคเหี่ยวของสับปะรด. https://esc.doae.go.th/wp-content/uploads/2019/08/warn173.pdf